Havada Sınırsız, Bitkiniz İçin Kilitli.

Bakterili gübreler, bitki gelişimi için hayati önem taşıyan faydalı mikroorganizmaları (Bacillus vb. bakteri türleri) içeren biyolojik ürünlerdir. Bu bakteriler bitki köküne yerleşerek topraktaki kilitli besinleri çözer, kök yapısını güçlendirir ve toprak florasını canlandırır.

Toprağa veya yaprağa uygulandığında faydalı bakteriler kök bölgesine veya yaprak yüzeyine yerleşerek koloni kurar. Kılcal kök oluşumunu artırarak bitkinin su ve besin alabileceği alanı genişletir, gübrenin bitkiye taşınmasına yardım eder.

Topraktaki fosforun bir kısmı kirece ve demire bağlanarak kilitlenir; bu durum yapraklarda sararmaya (fosfor eksikliğine) yol açar. Bacillus megaterium ve Bacillus subtilis gibi fosfor çözücü bakteri türleri, organik asitler salgılayarak bu bağları kırar ve kilitli fosforu bitkinin alabileceği forma dönüştürür.

Kılcal kök zayıf olduğunda bitki, suyu ve besini dar bir alandan almaya çalışır, fide toprağa geç tutunur. Bacillus amyloliquefaciens ve Bacillus subtilis gibi türler kök bölgesini sararak köklenmeyi uyarır ve kılcal kök hacmini artırır.

Çevresel stres faktörleri bitkide stres hormonu olan etilenin yükselmesine ve büyümenin durmasına sebep olur. Yaprak yüzeyinde çalışabilen Bacillus pumilus ve zorlu şartlara dayanıklı Bacillus licheniformis gibi bakteriler bitkinin strese karşı direncini artırır ve gelişimin kesintiye uğramasını önler.

Buğday ve arpada, kısıtlı kök yapısı kardeşlenmeyi engeller ve kurak geçen baharda başağın boş kalmasına neden olur. Faydalı bakteriler kökü daha sık ve derine yayar, kardeşlenmeyi teşvik eder ve kurak günlerde gelişimin sürmesine yardımcı olur.

Mısır özellikle ilk haftalarında yoğun fosfora ihtiyaç duyar. Soğuk ve kireçli topraklarda fosfor köke yetişmezse genç yapraklarda morarma görülür. Fosfor çözücü bakteriler, mısırın ilk haftalarda ihtiyaç duyduğu fosforu bağlandığı yerden sökerek köke iletir ve gelişimi hızlandırır.

Çeltikte su altındaki tarla nedeniyle kökler havasız kalabilir ve verilen gübreler suyla yıkanıp boşa gidebilir. Bacillus licheniformis gibi türler havasız (anaerobik) şartlarda da hayatta kalıp köke tutunabilir. Kılcal kökleri artırarak gübrenin alınımını sağlar ve anızların humusa dönüşmesine katkıda bulunur.

Sıcak seralarda yorulan kökler nedeniyle fide geç tutunur, çiçek ve meyve tutumu zayıflar. Bakteriler bitki kökünü uyararak fidenin hızlı tutunmasını sağlar; stresli sıcak günlerde bitkinin toparlanıp güçlü çiçek ve kaliteli meyve vermesine destek olur.

Kullanılacak bitkiye ve döneme göre farklılık göstermekle birlikte genel olarak topraktan (damlama sulama, holder vb. ile) veya doğrudan yapraktan (pülverizatör ile püskürtülerek) uygulanabilir.

Aynı gübre programı içinde kullanılabilir, ama kimyasal gübrelerle aynı tankta karıştırılarak uygulanmaz. İçindeki bakteriler canlı olduğu için iki uygulamanın arasına en az 1 hafta konmalıdır.

İçeriklerindeki mikroorganizmalar canlı olduğu için, güçlü mantar ilaçları (fungisitler), bakterisitler veya bakırlı preparatlarla aynı tankta karıştırılması önerilmez. Bu ilaçlamalarla arasına en az 1 hafta konarak uygulanması bakterilerin canlılığını koruması için gereklidir.

Evet, tohumların ekim öncesinde mikrobiyal gübrelerle kaplanması veya fidelerin dikim esnasında bu solüsyona bandırılması en etkili yöntemlerden biridir. Köklerin henüz başlangıç aşamasında faydalı bakterilerle kaplanmasını sağlayarak güçlü bir çıkış ve tutunma garantiler.

Topraktan (damlama sulama, sırt pompası ya da taral ile) uygulandığında 1 litre ürün 2 dekara, yapraktan püskürtülerek uygulandığında ise 1 litre ürün 3 dekara kadar yeter.

Bakterilerin bitki yüzeyine daha iyi tutunabilmesi ve güneşin zararlı ışınlarından (UV) daha az etkilenmesi için yaprak uygulamalarının stomaların (bitki gözeneklerinin) açık olduğu sabahın ilk saatlerinde veya akşamüstü serinliğinde yapılması önerilir.

Tamamen doğal, faydalı toprak mikroorganizmalarından üretildikleri için kimyasal kalıntı bırakmazlar. İnsan, hayvan ve çevre sağlığına zararsızdır; hasada yakın dönemlerde dahi güvenle kullanılabilirler.

Mikrobiyal gübreler bidon içerisinde korunaklı "spor" yani uyku halinde bulunurlar. Bu sayede canlılıklarını kaybetmeden uzun süre dayanabilirler. Su ile karıştırılıp toprağa veya yaprağa temas ettiklerinde uyanarak aktif hale geçerler.

Yoğun kimyasal kullanımından yorulmuş ve çoraklaşmış toprakların biyolojik dengesini yeniden kurmanın en doğal yoludur. Kirlilik yaratmadığı ve toprağı biyolojik olarak canlandırdığı için sürdürülebilir tarımın ve organik tarım uygulamalarının temel taşlarındandır.

Organik azot, topraktaki bitki ve hayvan kalıntılarında, humusta ve toprak canlılarında protein ve amino asit gibi bileşiklere bağlı hâldeki azottur. Toprak azotunun %90'ından fazlası bu formdadır. Bitki bu azotu ancak toprak canlıları onu amonyuma ve nitrata çevirdikten sonra alabilir.

Azotun büyük kısmı organik maddeye bağlı olduğu için bitki onu doğrudan alamaz. Her yıl bu stoğun yalnızca yaklaşık %1–3'ü çözülüp bitkinin alabileceği hâle gelir. Soğuk, kuru, havasız ya da canlılığı düşük topraklarda bu dönüşüm daha da yavaşlar.

0–30 cm derinlik, 1,3 g/cm³ hacim ağırlığı ve %0,10 toplam azotla hesaplandığında dekarda yaklaşık 390 kg azot bulunur. Bunun yılda yalnızca %1–3'ü, yani yaklaşık 4–12 kg'ı kendiliğinden bitkiye açılır.

Bacillus türleri proteaz ve üreaz gibi enzimler salgılayarak topraktaki organik azotun amonyuma dönüşmesine katkı sağlar. Bir denemede Bacillus subtilis toprak amonyumunu %57'ye kadar, üreaz aktivitesini yaklaşık %90 artırdı. Erzurum'daki tarla denemelerinde B. subtilis OSU-142 ve B. megaterium M3 buğdayda azot alımını ve verimi artırdı.

Evet, bazı Bacillus türleri bağlar. B. megaterium, B. subtilis, B. licheniformis ve B. pumilus'un bazı suşlarında azot bağlama genleri (nifH) ve nitrojenaz aktivitesi bulunmuştur. Baklagillerdeki nodül bakterileri kadar güçlü değildir; Bacillus'un asıl katkısı topraktaki organik azotu bitkiye açması ve kökün azotu daha iyi almasıdır.

Sararma önce alttaki yaşlı yapraklarda başlar ve yukarı doğru ilerler. Yaprak damarlarıyla birlikte açık yeşil, sonra sarı olur, bitki bodur kalır. Mısırda sararma yaprak ucundan orta damar boyunca V şeklinde ilerler.

En sık neden azot eksikliğidir, çünkü bitki azotu yaşlı yapraklardan genç yapraklara taşır. Magnezyum eksikliği de alttan başlar ama damarlar yeşil kalır. Potasyum eksikliğinde ise yaprak kenarları yanar.

İkisi de yaprağı sarartır. Azot eksikliği alt (yaşlı) yapraklardan, kükürt eksikliği üst (genç) yapraklardan başlar. Kesin sonuç için yaprak analizi gerekir.

Koyu mavimsi yeşil, yumuşak ve iri yapraklar, aşırı yaprak büyümesi, çiçek ve meyve tutumunda azalma görülür. Tahıllarda yatma olur, olgunlaşma gecikir.

Yaprak renk kartı, yaprağın sarımsı yeşilden koyu yeşile sıralı renk panelleriyle karşılaştırıldığı basit bir araçtır; ilk olarak Uluslararası Çeltik Araştırma Enstitüsü (IRRI) tarafından geliştirildi. Gövdenin ortasındaki en son tam açılmış yaprak gölgede karşılaştırılır. Renk kritik tonun altına düştüğünde azot verilir; böylece gübre ihtiyaca göre verilir.

Organik kaynaklı azot yavaş yavaş çözülerek bitkiye uzun sürede azot sağlar ve toprağın organik maddesini besler. Mikrobiyal gübreler ise topraktaki organik azotun açılmasına ve kökün azotu almasına katkı sağlar.

Mikrobiyal gübreler toprakta zaten bulunan azotun bitkiye geçişini ve kök gelişimini destekler. 171 çalışmayı birleştiren bir analizde biyogübreler verimi ortalama %16, kurak iklimde %20 artırdı; uygulanan her kg azottan alınan ürün 5,8 kg arttı.

Tamamen tutmaz, ama verdiğiniz gübreden daha çok yararlanmanıza yardım eder. Bir sera denemesinde B. amyloliquefaciens ve B. pumilus içeren uygulamayla önerilen gübrenin %75'i, tam doz kadar verim ve azot alımı sağladı.

Toprağa ve ürüne göre değişir. Brezilya'daki bir mısır tarla denemesinde B. licheniformis uygulamasıyla azotlu gübre %25 azaltıldığında verim düşmedi. Azaltma kararını toprak ve yaprak analizine göre verin.

Dünya ortalamasında tahıllara verilen azotun yalnızca yaklaşık %33'ü ürüne geçer. Geri kalanı buharlaşma, yıkanma ve gaz kayıplarıyla gider ya da toprakta kalır.

Üre toprakta üreaz enzimiyle amonyağa dönüşür. Toprak yüzeyinde kalırsa, özellikle kireçli, sıcak ve kuru koşullarda amonyak olarak havaya uçar. Sentetik gübrelerde amonyak kaybının dünya ortalaması %18'dir.

Nitrat toprakta tutunmaz ve suyla kök bölgesinin altına iner. Dünya genelindeki değerlendirmede buğdayda verilen azotun ortalama %22'si, mısırda %15'i yıkanarak kayboldu.

Tarım topraklarında toplam azot çoğunlukla %0,05–0,20 arasındadır. Pratikte organik madde değerinin yaklaşık 20'de biri toplam azotu verir: %2 organik madde yaklaşık %0,10 toplam azot demektir. Türkiye topraklarının %64'ünde organik madde %2'nin altındadır.

Ahır gübresi, kompost ve bitki artığı gibi organik madde girdileri, baklagil ekim nöbeti, örtü bitkisi ve toprak canlılığını destekleyen uygulamalar toprağın azot deposunu büyütür. Kaybı azaltmak için ürenin toprağa karıştırılması ve azotun bölünerek verilmesi de önemlidir.

Tarla domatesinde en son olgunlaşmış yaprakta ilk çiçek döneminde %3,0–4,0 azot yeterli kabul edilir. Bu değer meyve büyüdükçe düşer.

Biberde ilk çiçek tomurcuğu döneminde en son olgunlaşmış yaprakta %2,0–3,5, ilk hasatta %1,5–2,5 azot yeterli aralıktır.

FAO verisine göre Türkiye 2023'te yaklaşık 1,95 milyon ton saf azot kullandı. Bu, ekili alanda dekara yaklaşık 8 kg azot demektir.

Topraktan (damlama, sırt pompası ya da taral ile) uygulandığında 1 litre Proverim 2 dekara kadar, yapraktan uygulandığında 1 litre Proverim 3 dekara kadar yeter. Yaprak uygulamasını sabah erken ya da akşamüstü yapın.

Şilempe, Proverim'le birlikte verilir ve gübreyle karıştırılarak uygulanır. 1 litre Proverim'e 400 ml, 5 litreye 2 litre, 10 litreye 5 litre, 20 litreye 10 litre şilempe verilir.

Proverim gübre programınızla birlikte kullanılır, ama kimyasal gübreyle aynı tankta karıştırılarak uygulanmaz. Canlı bakteri içerdiği için iki uygulamanın arasına en az 1 hafta koyun.

Proverim Mikrobiyal Gübre beş Bacillus türü içerir: Bacillus subtilis, Bacillus megaterium, Bacillus amyloliquefaciens, Bacillus licheniformis ve Bacillus pumilus. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı lisanslı mikrobiyal gübredir.

Sebzelerde 4–6 yapraklı dönemde topraktan, çiçeklenme öncesi ve meyve tutumunda yapraktan; meyve ağaçları, ceviz ve zeytinde gözler uyanmadan önce topraktan, çiçeklenme öncesi ve meyve tutumunda yapraktan; tahıllarda ekimle birlikte ya da hemen sonra topraktan, kardeşlenme ve başaklanmada yapraktan uygulanır. Mısırda ekimle birlikte ya da çıkıştan hemen sonra topraktan, 4–8 yaprakta ve tepe püskülü öncesinde yapraktan verilir.

Hayır, zirai ilaçla aynı tankta karıştırılarak uygulanmaz. Canlı bakteri içerdiği için ilaçlamayla Proverim uygulaması arasına en az 1 hafta koyun.

Gübre satışları Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Gübre Takip Sistemi'ne (GTS) alıcı adına kaydedilir. Bu yasal bir zorunluluktur; proverim.com.tr'de ödeme adımında T.C. kimlik numaranızı yazmanız gerekir.